Ulotny Duch Gór jest najbardziej skrytym drapieżnikiem Mongolii. Ten piękny dziki kot znika dziś jednak na naszych oczach.

Ten majestatyczny drapieżnik, perfekcyjnie przystosowany do niskich temperatur zamieszkuje skaliste partie gór, zwykle powyżej granicy lasu. Jego grube futro pokryte jest ciemnymi wzorami, unikalnymi dla każdego osobnika. Tworzy doskonały kamuflaż wśród skalistego pejzażu, niezbędny skutecznemu tropicielowi. Irbisy polują na różne gatunki ptaków i ssaków, a szczególnie chętnie na żyjące w wysokich górach dzikie owce i koziorożce.

Futro panter śnieżnych pokryte jest ciemnymi wzorami, unikalnymi dla każdego osobnika.

Występuje w górach centralnej Azji, w 12 krajach – od Ałtaju na pogranicza Rosji i Mongolii po góry Nepalu. Na tym ogromnym obszarze liczącym 3 miliony kilometrów kwadratowych (dziesięciokrotnie większym niż Polska) zostało zaledwie 4000 irbisów, a ich liczebność wciąż maleje. Największa populacja, licząca około 2000 – 2500 osobników występuje w Chinach.

Dlaczego są zagrożone?

Irbisom coraz trudniej zdobyć pożywienie, gdyż na górskie pastwiska wkroczył człowiek ze swoimi stadami. Domowe owce, kozy, krowy i jaki, których liczba wciąż rośnie, konkurują o pokarm z dzikimi zwierzętami roślinożernymi, które są wypierane z najlepszych pastwisk - wskutek czego spada liczebność dzikich owiec i koziorożców. Głodujące pantery zmuszone są więc do wkraczania na teren zajmowany przez człowieka i polowania na zwierzęta domowe. Stają się wówczas ofiarą broniących swoich trzód pasterzy.

Irbisy są również zabijane przez kłusowników ze względu na piękne, puszyste futro oraz części ciała - kości, pazury, mięso – uznawane (zupełnie bezpodstawnie) w tradycyjnej medycynie chińskiej za lekarstwa i afrodyzjaki.

Irbisy padają także ofiarą metalowych potrzasków zastawionych na inne zwierzęta, na przykład świstaki stepowe. Ciężko je okaleczając, uniemożliwiają im polowanie, co prowadzi do ich powolnej śmierci z powodu głodu lub zakażenia.

Co robimy?

Aby uratować irbisy śnieżne trzeba jak najszybciej podjąć działania na rzecz powstrzymania zabijania irbisów we wszystkich dwunastu krajach, w których żyją. Jednym z dwóch najważniejszych dla ochrony irbisa krajów jest Mongolia, gdzie zachowało się 20% światowej populacji tego gatunku (około 500 do 1000 osobników). Fundacja WWF Polska wspiera działania WWF Mongolia w angażowaniu pasterzy i ich rodzin w ochronę irbisów w masywie górskim Bumbatkhairkhan w Ałtaju Mongolskim. Bumbatkhairkhan jest bardzo ważnym korytarzem migracyjnym dla śnieżnych panter, łączącym masywy górskie objęte ochroną.

Podczas ostatnich 16 lat, populacja irbisów zmniejszyła się co najmniej o 20%.

Pierwszym, już zakończonym etapem ochrony irbisów było zamontowanie fotopułapek umożliwiających zarejestrowanie obecności tych zwierząt oraz oczyszczenie miejsc pojawiania się irbisów z potrzasków zastawianych na bobaki. Potrzaski  zebrane zostały przez dzieci z pasterskich osad i wymienione na użyteczny dla ich rodziny przedmiot, na przykład wiadro. Wszystkie potrzaski zostały przetopione, a z masy wykonano rzeźbę, która zdobi dziedziniec szkoły. 

Drugi etap ochrony irbisa w Bumbatkhairkhan, który właśnie się rozpoczął, nakierowany jest na pozyskanie pełnej akceptacji pasterzy dla obecności irbisa śnieżnego w ich sąsiedztwie – do traktowania tego pięknego zwierzęcia nie jako wroga, lecz jako współmieszkańca, który jest powodem do dumy. Zakup urządzeń ułatwiających wykrycie irbisów nocą pomoże ograniczyć ataki irbisów na zwierzęta hodowlane.  „Społeczne patrole” zbierają informacje o ulotnej obecności śnieżnych panter  oraz będą dbały o to, żeby nie pojawiły się nowe potrzaski, które mogą je okaleczyć. Dzięki zaangażowaniu pasterzy i ich rodzin w monitoring, uzyskujemy coraz więcej informacji o tych drapieżnikach. Mieszkańcy Bumbatkhairkhan mogą lepiej poznać i polubić te płochliwe, tajemnicze zwierzęta dzięki nagraniom z fotopułapek, oraz specjalnie przygotowanym materiałom edukacyjnym.

Część naszego wsparcia finansowego zostanie wykorzystana na organizację spotkań i zainicjowanie dialogu z pasterzami, którego celem jest wspólne wypracowanie wizji rozwoju gospodarczego lokalnych społeczności zapewniającego zarówno spełnienie ich marzeń o lepszym życiu jaki i bezpiecznego miejsca dla irbisów i innych dzikich zwierząt, od których zależy ich istnienie. Tylko pełna aprobata i zaangażowanie lokalnej społeczności w ochronę irbisa daje szansę na uratowanie tego pięknego drapieżnika od zagłady.

Czy wiesz, że?

243 – tyle potrzasków mogących zranić irbisy zebrały dzieci z pasterskich osad w ciągu dwóch miesięcy

75 – tyle kilogramów może ważyć samiec irbisa

25 – o tyle fotopułapek zwiększył się system monitorowania irbisów

Co Ty możesz zrobić?

Populacja śnieżnej pantery topnieje dziś na naszych oczach. Możesz pomóc chronić te ulotne drapieżniki, wspierając nasze działania w Mongolii.

Chcę pomóc!