W Morzu Bałtyckim czyha cichy drapieżnik: porzucone, zagubione lub pozostawione narzędzia połowowe, nazywane sieciami widmo.

Po zagubieniu, sieci dalej robią to, do czego zostały zaprojektowane, czyli łowią. Zbudowane z tworzyw sztucznych, są niezwykle wytrzymałe - utrzymują się w środowisku przez dziesiątki lat. Stanowią śmiertelną, często niewidoczną pułapkę dla zwierząt morskich. 

Każdego roku do mórz i oceanów trafia 11 milionów ton plastiku.

Przedmioty z tworzyw sztucznych zanieczyszczają najdalsze zakątki naszej planety. Stanowią śmiertelne zagrożenie dla fauny morskiej, mają także negatywny wpływ na morską florę. Trafiając w formie mikrocząstek do organizmów ryb i owoców morza, mogą stawać się także dodatkowym składnikiem naszego pożywienia. Mimo rosnącej świadomości, problem ten wciąż się pogłębia. Jednym z najbardziej szkodliwych rodzajów plastikowych zanieczyszczeń w środowisku morskim są zagubione lub w inny sposób utracone narzędzia połowowe, tzw. sieci widma

Sieci widma po zagubieniu/utraceniu dalej robią to, do czego zostały zaprojektowane, czyli łowią. Mogą więc stawać się nieselektywnymi pułapkami dla ryb, ale także dla ssaków i ptaków morskich. W zależności od typu narzędzia, mogą utrzymywać się blisko powierzchni, dryfować lub stać pionowo w kolumnie wody – jak np. w przypadku sieci skrzelowych. Zbudowane z tworzyw sztucznych, są niezwykle wytrzymałe – utrzymują się w środowisku przez dziesiątki lat.

Skala wpływu sieci widm na organizmy morskie i ich zasoby jest nieznana. Jest jednak oczywiste, że zagubione narzędzia połowowe powodują niepotrzebne, niezamierzone szkody dla fauny morskiej i negatywnie wpływają na setki gatunków we wszystkich badanych ekosystemach na świecie.

Sieci widma zagrażają nie tylko zwierzętom, ale również ludziom. Zagubione narzędzia połowowe to niebezpieczeństwo nawigacyjne, narażają bezpieczeństwo użytkowników morza. Podobnie jak inne odpady morskie, mogą istotnie wpływać na turystykę, niszcząc naturalne piękno cennych obszarów.

JAK ROZWIĄZAĆ PROBLEM SIECI WIDMO?

Rybacy wykonujący swój zawód zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie chcą tracić swoich narzędzi połowowych. Dla większości z nich, sieci rybackie są źródłem utrzymania i dobrobytu oraz stanowią znaczną inwestycję finansową. Jednakże nawet na najlepiej zarządzanych łowiskach na świecie narzędzia połowowe się gubią i są tracone w powodu złej pogody, problemów mechanicznych czy błędów ludzkich.

Nie inaczej jest w Morzu Bałtyckim

Fundacja WWF Polska prowadzi działania dotyczące problemu sieci widm w Morzu Bałtyckim od ponad 10 lat. W latach 2016-2019 zrealizowaliśmy projekt MARELITT Baltic, który był jedną z pierwszych międzynarodowych inicjatyw w regionie mających na celu opracowanie praktycznych rekomendacji oraz planu działania dla rozwiązania problemu zalegających w morzu narzędzi połowowych.

Wspólne działania lokalnych i krajowych organów rządowych, sektora rybołówstwa, organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną środowiska, środowiska nurków oraz instytucji naukowych miały na celu zdobycie wiedzy, opracowanie metodologii oraz narzędzi politycznych, mających na celu rozwiązanie problemu sieci widm w Morzu Bałtyckim. Zostały one zebrane w podręczniku projektowym pn. The Baltic Sea Blueprint i dotyczą czterech kluczowych kwestii:

  1. mapowania obszarów, w których narzędzia połowowe mogą się gubić i kumulować;
  2. usuwania narzędzi połowowych z dna oraz podwodnych zaczepów, np. wraków;
  3. odbioru i przetwarzania wyłowionych narzędzi połowowych na lądzie, oraz 
  4. zapobiegania gubieniu narzędzi połowowych.

WWF Polska działa na arenie międzynarodowej, regionalnej i krajowej, by rekomendacje z przeprowadzonych badań i projektów zostały wdrożone w życie.

Obejrzyj film dokumentalny o sieciach widmo. Opowiada on o problemie sieci z perspektywy osób, których codzienne życie jest związane z Bałtykiem.

Więcej o projekcie MARELITT Baltic:
The Baltic Sea Blueprint - PL lub w wersji ang. The Baltic Sea Blueprint - ENG

CO TY MOŻESZ ZROBIĆ?

Bałtyk jest zagrożony. Musimy działać szybko, jeszcze nie jest za późno, aby przeciwdziałać destrukcyjnym procesom.

Przyłączając się do działań Fundacji WWF Polska pomagasz chronić zagrożone ekosystemy morskie.

 

Dowiedz się więcej

Martwe strefy Ssaki bałtyckie

Zrównoważone rybołówstwo Obszary chronione 

 

Źródła:

University of Exeter (2019, July 4). Hundreds of sharks and rays tangled in plastic. ScienceDaily. Retrieved June 13, 2020 from www.sciencedaily.com/releases/2019/07/190704191427.htm 

Al-Masroori, H., Al-Oufi, H., McIlwain, J. L., & McLean, E. (2004). Catches of lost fish traps (ghost fishing) from fishing grounds near Muscat, Sultanate of Oman. Fisheries Research, 69(3), 407-414.

https://marinedebris.noaa.gov/reports/studyeconomic-impacts-marine-debris-beaches

 

Polecamy