Morza i oceany zajmują ponad 70% powierzchni Ziemi, przez co mają ogromny wpływ na życie wszystkich organizmów, także nasze. Z tego powodu tak istotny jest ich dobry stan. Przynajmniej 30% obszarów morskich na całym świecie powinno zostać objętych OCHRONĄ do 2030 roku, a przynajmniej 10% - OCHRONĄ ŚCISŁĄ, na których nie będzie można wykonywać działań ingerujących w przyrodę1. Obecnie uważa się, że dopiero taka ilość morskich obszarów chronionych, umożliwi odbudowanie się odporności oceanów na zmianę klimatu czy inne negatywne czynniki2.

Do 2030 roku pozostało mało czasu, a obecnie tylko ok. 6,4% światowego oceanu jest chroniona w efektywnie zarządzanych morskich obszarach chronionych, z czego jedynie 2,7% jest ściśle chroniona3.

 

A jak ochrona obszarów morskich wygląda w Polsce?

 Rodzaje morskich obszarów chronionych: 

◉ PARKI NARODOWE
◉ PARKI KRAJOBRAZOWE
◉ OBSZARY NATURA 2000

Razem pokrywają ok. 24% polskich wód Bałtyku. Niestety ich ochrona jest niewystarczająca4.

 

Dlaczego tak jest? 

Nie wystarczy tylko objąć obszar ochroną, trzeba przede wszystkim tę ochronę wcielić w życie. Polskie morskie obszary chronione nie mają ustalonych i prawnie wiążących planów ochrony.

Prace nad planami ochrony dla niektórych morskich obszarów chronionych rozpoczęły się już w 2011 roku5 i nadal nie zostały one przyjęte przez władze. Czyli niektóre obszary nie działają skutecznie już 10 lat!

Jak powinien wyglądać skuteczny plan ochrony?

Żeby ochrona przyrody działała prawidłowo, każdy obszar chroniony powinien mieć ustanowiony plan ochrony. 

Plan ochrony opisuje dany obszar, jego charakterystykę, cenne gatunki zwierząt i roślin, a także siedliska. Oprócz tego identyfikuje zagrożenia i sposoby ich minimalizowania, wskazuje zakres prac związanych z ochroną przyrody czy też wskazuje, które fragmenty mogą być udostępnione np. dla turystów. Zaplanowane działania muszą być właściwie wdrażane, a ich efektywność stale monitorowana.

Ludzie są ważni 

Cały proces ochrony powinien uwzględniać od początku perspektywę lokalnej społeczności i jej potrzeby, jak również innych interesariuszy, ponieważ nie da się prowadzić skutecznej ochrony przyrody bez ludzi, którzy działają czy mieszkają na danym terenie.

 

 

CO TY MOŻESZ ZROBIĆ?

Bałtyk jest zagrożony. Musimy działać szybko, jeszcze nie jest za późno, aby przeciwdziałać destrukcyjnym procesom.

Przyłączając się do działań Fundacji WWF Polska pomagasz chronić zagrożone ekosystemy morskie.

 

Dowiedz się więcej

Martwe strefy Ssaki bałtyckie

Zrównoważone rybołówstwo Sieci widmo 

 

Źródła:

1 https://wwfeu.awsassets.panda.org/downloads/mpa_fact_sheet___good_ocean_governance.pdf
IUCN 2016. Increasing marine protected area coverage for effective marine biodiversity conservation. World Conservation Congress.
MPAtlas, 2021. https://mpatlas.org
MPAtlas, 2021. https://mpatlas.org
http://www.natura2000ums.eu