11 marca 2021

Fundacja WWF Polska od ponad 20 lat czyni starania, aby rozwiązania poważnych problemów środowiskowych i społecznych, jakie stwarza stopień wodny na Wiśle we Włocławku zostały wypracowane w oparciu o solidne naukowe podstawy, w partycypacyjnym procesie gwarantującym również udział przyrodniczych organizacji pozarządowych. Niestety, do takiej dyskusji na temat przyszłości Stopnia Wodnego Włocławek i Zbiornika Włocławskiego nigdy nie doszło. Zamiast tego od lat rozpowszechniane są rozmijające się z prawdą informacje o znaczeniu Stopnia Włocławek dla zarządzania ryzykiem powodziowym oraz o konieczności budowy kolejnej zapory wodnej na dolnej Wiśle w Siarzewie, której celem byłoby „podparcie” starzejącego się Stopnia Włocławek. 

NIE dla budowy nowych TAM! PODPISZ PETYCJĘ »

 

Groźba poważnej powodzi zatorowej na Zbiorniku Włocławskim w lutym bieżącego roku po raz kolejny pokazała, że wciąż brak jest długofalowej, opartej na faktach i racjonalnej pod względem ekonomicznym koncepcji definitywnego rozwiązania problemów stwarzanych przez Stopień Wodny Włocławek. W związku z powyższym, w trosce o bezpieczeństwo mieszkańców okolic Płocka, Włocławka i doliny Wisły powyżej Zbiornika Włocławskiego oraz w trosce o unikatowe walory przyrodnicze Wisły i racjonalność wydatkowania środków publicznych, Fundacja WWF Polska stwierdza, że:

1. Planowany stopień wodny w Siarzewie nie ma żadnego istotnego znaczenia dla bezpieczeństwa powodziowego. Dla spłaszczenia fali powodziowej ma znaczenie najwyżej neutralne, a w niektórych sytuacjach może nawet zwiększać zagrożenie powodzią, jak pokazały wyniki modelowania - w efekcie wybudowania zbiornika poniżej Włocławka kulminacja fali powodziowej na Dolnej Wiśle może być nawet wyższa, niż przed jego powstaniem1.

2. Zbudowanie kolejnej zapory na Wiśle spotęguje problem powstawania powodzi zatorowych. Zbiornik Włocławek generuje poważne zagrożenie powodziowe, zwiększając ryzyko powstawania zatorów lodowych, czego przykładem są powódź zatorowa na Zbiorniku Włocławskim w roku 1982 oraz zagrożenie powodzią zatorową Płocka w lutym roku 2021. Po zbudowaniu zapory w Siarzewie z zatorami lodowymi będziemy musieli radzić sobie w dwóch miejscach jednocześnie.

3. Zbudowanie zapory w Siarzewie pogłębi problem suszy. Zbiorniki zaporowe zatrzymują wodę w jednym miejscu, zaburzając jej dystrybucję do okolicznych obszarów. Poniżej zbiornika siła erozyjna wody wypłukuje materiał z dna, obniżając jego poziom. To prowadzi do spadku poziomu wód w rzece, a w rezultacie także wód gruntowych, co powoduje lokalnie susze. Woda w zbiorniku stoi, nie jest niesiona nurtem, a więc nagrzewa się i paruje szybciej niż płynąca woda w rzece.

4. Stopień Wodny Włocławek, pomimo silnej erozji dna Wisły poniżej zapory wodnej, nie jest zagrożony katastrofa budowlaną i nie ma potrzeby budowy kolejnego stopnia wodnego na Wiśle dla „podpierania” Stopnia Włocławek, ponieważ: 


5. Budowa elektrowni na zaporze w Siarzewie NIE jest istotna z perspektywy polskiej energetyki i jest NIEOPŁACALNA: 
- koszty inwestycyjne zainstalowania turbin o mocy 80MW na stopniu wodnym Siarzewo są 6-krotnie wyższe niż inwestycje  w energetykę solarną lub wiatrową. Taką samą ilość energii można wyprodukować w tym rejonie Polski alternatywnymi i mniej szkodliwymi dla środowiska metodami - łącząc inwestycje w energetykę solarną, wiatrową i w biogazownie
- powstały w ten sposób mix energetyczny byłby nie tylko mniej szkodliwy dla środowiska niż elektrownia wodna, ale również znacznie lepiej dopasowany do potrzeb energetycznych kraju, gdyż:

6. Budowa stopnia wodnego na dolnej Wiśle w Siarzewie byłaby niezgodna z polskim i unijnym prawodawstwem2, ponieważ: 

NIE dla budowy nowych TAM! PODPISZ PETYCJĘ »


7. Budowa stopnia wodnego na dolnej Wiśle w Siarzewie zagrozi wdrożeniu w Polsce Planu Akcji HELCOM dla jesiotra, do którego Polska jako kraj się zobowiązała na mocy Konwencji HELCOM, CITES i Dyrektywy Siedliskowe, gdyż w wyniku wybudowania zapory wodnej i zbiornika: 

8. Budowa zapory w Siarzewie przyczyni się także do zwiększenia emisji gazów cieplarnianych. W środkowej i dolnej części zbiornika zaporowego osadza się materia organiczna, która latem w warunkach beztlenowych rozkłada się, powodując wydzielanie się gazów cieplarnianych (m.in. metanu) i substancji toksycznych (amoniak, siarkowodór). Jak pokazują badania3, ilość gazów cieplarnianych wydzielanych na jednostkę wytwarzanej energii może być w przypadku elektrowni wodnych (zbiorników zaporowych) nawet 4 krotnie wyższa, niż w przypadku konwencjonalnej energetyki węglowej. Co więcej, już Zbiornik Włocławski ma najwyższe wśród wszystkich zbiorników zaporowych w Polsce tempo ebulicji metanu4 (czyli uwalniania bąbli gazowych w płytkich warstwach zbiorników), a wybudowanie kolejnego obok niego zbiornika tylko pogłębi ten problem.

9. Obecnie ponad 50% gatunków ryb w Polsce jest zagrożonych wyginięciem lub ich występowanie jest zależne od działań człowieka5 (np. zarybień). Budowa stopnia Siarzewo wyłącznie pogorszy tę sytuację:

10. Wybudowanie zbiornika Siarzewo wpłynie korzystnie na rozwój turystyki tylko przez pierwsze lata jego trwania, potem zacznie wpływać znacząco negatywnie (a wpływ ten będzie się z każdym kolejnym rokiem nasilał), poprzez zagrożenie toksycznymi dla ludzi i zwierząt sinicami oraz masowymi, uciążliwymi dla ludzi wylęgami ochotek (Chironomidae). 

Fundacja WWF Polska stanowczo sprzeciwia się budowie stopnia wodnego w Siarzewie, gdyż nie rozwiąże on problemów związanych z erozją dna i zaburzeniem funkcjonowania rzeki poniżej zapory we Włocławku, ani nie zapewni zabezpieczenia przed powodziami. Inwestycja ta zniszczy kilkadziesiąt kilometrów cennej i unikatowej rzeki, jaką jest Wisła; wpłynie negatywnie na wiele siedlisk na obszarze całej zlewni i przyczyni się do drastycznego spadku populacji ryb wędrownych. Budowa zapory w Siarzewie w istotny sposób złamie prawodawstwo unijne - wymogi Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz Dyrektywy Ptasiej i Siedliskowej.

NIE dla budowy nowych TAM! PODPISZ PETYCJĘ »

 

1 Fundacja WWF Polska. 2012. Ocena wpływu zbiornika Włocławek oraz planowanego stopnia i zbiornika w Siarzewie na warunki przepuszczania wielkich wód na podstawie powodzi z maja 2010. Maszynopis. Warszawa. https://straznicy.wwf.pl/wp-content/uploads/2018/10/Stopie%C5%84_Siarzewo_W%C5%82oclawek_znaczenie_dla-zarz%C4%85dzania_ryzykiem_powodziowym-1.pdf

2 Odwołanie Fundacji WWF Polska od decyzji nr 124/2017 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z dn. 29.12.2017 r., znak: WOO.4233.3.2016.KŚ.29

3 https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0169534717302380

https://www.researchgate.net/profile/Adriana-Trojanowska-Olichwer/publication/256304070_EMISSION_OF_METHANE_FROM_SEDIMENTS_OF_SELECTED_POLISH_DAM_RESERVOIRS/links/00b7d5224667f32c25000000/EMISSION-OF-METHANE-FROM-SEDIMENTS-OF-SELECTED-POLISH-DAM-RESERVOIRS.pdf

5 https://www.iop.krakow.pl/files/66/spis_pelne_teksty_1_2009.pdf

6 Radtke G., Bernaś R., Płąchocki D., Prus P., Wiśniewolski W., 2018. Czy tama we Włocławku nadal wpływa na ichtiofaunę dolnej Wisły? Niektóre dane ichtiologiczne i środowiskowe. Roczniki naukowe polskiego związku wędkarskiego 31: 21-56.

7 Bonk M., Bobrek R., 2017. Kolejne stwierdzenie szczeżui chińskiej w dorzeczu Wisły. Wszechświat (1) 7: 214-215

8 http://petronews.pl/roje-ochotek-nad-wisla-w-nocy-wygladaja-jak-snieg/

9 http://petronews.pl/ochotki-nie-do-usuniecia-zbyt-wysokie-koszty/