Prawie połowa budżetu UE jest przeznaczana na obecną Wspólna Politykę Rolną (WPR). Mimo to znaczna część właścicieli małych i średnich gospodarstw rolnych, traci pracę. Dlaczego? Ponieważ większość budżetu WPR trafia do najbogatszych przedsiębiorstw rolnych. Aż 80% dotacji trafia do około 20% najbogatszych właścicieli ziemskich i największych agrobiznesów w Europie. Każdego roku Europa traci 2% swoich miejsc pracy w gospodarstwach rolnych. Co więcej,  w ciągu ostatniej dekady zatrudnienie w rolnictwie spadło o 25%!

Nie ma rolnictwa bez przyrody. Jednak to rolnictwo przemysłowe wyrządza ogromną szkodę naturze i jest główną przyczyną utraty różnorodności biologicznej, powodując zanieczyszczenie powietrza i wody oraz degradację gleb. Europa wciąż traci różnorodność biologiczną w dramatycznym tempie. 60% istotnych gatunków zwierząt i roślin, oraz 77% ich siedlisk są obecnie chronione w sposób niewystarczający. Nawet 24% gatunków należących do grup takich jak motyle, ptaki i ssaki już zniknęły całkowicie z terytorium niektórych krajów europejskich. Od 2007 r. w Europie 23% płazów, 19% gadów, 15% ssaków i 13% ptaków jest zagrożonych. Liczebność pospolitych ptaków krajobrazu rolnego w Polsce zmalała o ok 15% w odniesieniu do ich liczebności  przed wejściem Polski do UE.

Potrzebujemy zmian. W okresie od lutego do kwietnia br. Komisja Europejska (KE) przeprowadziła szerokie konsultacje na temat przyszłego kształtu Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej.

W związku z konsultacjami europejskie organizacje pozarządowe, takie jak WWF, Bird Life i European Environmental Bureau (EEB), zorganizowały kampanię pod nazwą Living Land działającą na rzecz zmiany WPR. Zrzeszała ona obywateli i organizacje w dążeniu do reformy, tak  aby Wspólna Polityka Rolna:

Przesłaniem kampanii jest zastąpienie modelu rolnictwa intensywnego przez wsparcie dla rolnictwa zrównoważonego, co umożliwi produkcję żywności wysokiej jakości, sprzyjać będzie powstawaniu dobrze prosperujących społeczności wiejskich oraz zabezpieczy i ochroni środowisko.

Na początku lipca br. podczas konferencji “The CAP: have your say” KE przedstawiła wyniki przeprowadzonych konsultacji. Na kwestionariusz opublikowany przez KE przesłano ponad 320 000 odpowiedzi. Dzięki zaangażowaniu w szerzenie informacji nt. konsultacji w sprawie WPR ponad 258 000 Europejczyków oraz 600 organizacji i firm przyłączyło się do działania kampanii Living Land apelując o radykalną reformę niedziałającej Wspólnej Polityki Rolnej UE. Odpowiedzi przesłane dzięki kampanii Living Land stanowiły ponad 80% wszystkich odpowiedzi przesłanych w ramach konsultacji. KE otrzymała więc jasne przesłanie, że społeczeństwo oczekuje konkretnej reformy polityki rolnej.

Potrzeba zagwarantowania równych szans w ramach jednolitego rynku oraz obecność transgranicznych wyzwań, takich jak bezpieczeństwo żywności, środowiska naturalnego czy zmiany klimatu zostały wskazane przez ponad 90 % respondentów jako uzasadnienie zarządzania polityką rolną na szczeblu UE.

Warto podkreślić, że na pytanie "W jakim stopniu obecna WPR skutecznie rozwiązuje wyzwania związane ze środowiskiem?" większość respondentów (46%) odpowiedziała, że "wcale", a tylko 8% respondentów uważa, że „sprosta wyzwaniom środowiskowym w dużej mierze".

Mając na uwadze wyniki przeprowadzonych konsultacji można stwierdzić, że powszechna potrzeba radykalnej reformy WPR jest konieczna, jeśli chcemy realizować ideę zrównoważonego rozwoju i zapewnić spójność polityk europejskich. Niestety, w wypowiedziach polityków i urzędników najwyższego szczebla trudno jest obecnie dostrzec gotowość do wprowadzenia rzeczywistych zmian. Dlatego, by nastąpiła odpowiednia zmiana, konieczne jest zaangażowanie obywateli oraz organizacji pozarządowych, abyśmy jednym głosem apelowali do polityków o zmianę obecnego kształtu WPR.

Reforma WPR jest niezbędna w celu przejścia do modelu zrównoważonego rolnictwa w Europie, w którym UE wspierać będzie zdywersyfikowane, odporne na zmianę klimatu i wahania rynkowe gospodarstwa rolne. Gospodarstwa te będą mogły dostarczać zdrową żywność, chronić kapitał naturalny i usługi ekosystemowe dla przyszłych pokoleń.

Stanowisko Fundacji WWF w sprawie reformy WPR dostępne jest tutaj.