Słownik terminów

B

• Bystrotok – umocniony fragment górskiego potoku lub kanału o dużym spadku, zaprojektowany tak, aby spowalniać przepływ wody i ograniczać jej niszczącą siłę.
• Bystrze – odcinek rzeki, w którym woda płynie szybciej, burzy się i faluje, tworząc charakterystyczny, dynamiczny nurt.

D

• Delta – szerokie, rozgałęzione ujście rzeki do morza lub jeziora, powstałe z osadzania materiału niesionego przez rzekę i kształtowanego przez prądy wodne.
• Dorzecze – obszar lądu, z którego wody powierzchniowe spływają do jednej rzeki, która ostatecznie trafia do morza.
• Dymorfizm płciowy – różnice w budowę ciała wynikające z płci ryby. Szczególnie widoczne u ryb łososiowatych, nie tylko w okresie trałowym.

E

• Erozja boczna – stopniowe podmywanie i obrywanie brzegów rzeki przez płynącą wodę, szczególnie widoczne tam, gdzie rzeka płynie szeroko i zakolami.
• Erozja denna – proces, w którym rzeka pogłębia swoje dno i dolinę, „wyrywając” materiał z dna, głównie w górnym biegu rzeki, gdzie nurt jest najszybszy, oraz na odcinkach wyprostowanych regulacją.
• Erozja wodna – ogólne niszczenie powierzchni ziemi przez spływającą lub płynącą wodę.
• Erozja rzeczna – działanie rzeki polegające na podmywaniu brzegów i pogłębianiu koryta - proces korytotwórczy.

F

• Fitofilne – ryby składające ikrę na roślinach.

G

• Gniazdo – ryby takie jak łosoś atlantycki i troć wędrowna kopią w dnie żwirowym strukturę, w której inkubowana jest ikra.

H

• Homing – zdolność ryb i innych organizmów do powrotu w to samo miejsce, w którym się rozmnażają.

K

• Kelt – łosoś lub troć, które po rozrodzie w rzece wracają do morza.

L

• Larwa ryb – stadium trwające od wyklucia do osiągnięcia kształtu ryby dorosłej.
• Litofilne – ryby, które do tarła potrzebują żwiru lub kamieni.

M

• Materiał zarybieniowy – ikra oraz młode ryby (od świeżo wyklutych do około 2 lat), które są przeznaczone do wpuszczania do rzek i jezior albo do dalszej hodowli w stawach.

P

• Parr – etap rozwojowy łososia od narybku do procesu smoltyfikacji.
• Przepławka – specjalna konstrukcja przy zaporach i jazach, która umożliwia rybom wędrówkę w górę rzeki.
• Ploso – odcinek rzeki o głębokiej spokojnej wodzie.

R

• Renaturyzacja – przywrócenie rzek do stanu zbliżonego do naturalnego. Obecnie aż 91% polskich rzek wymaga renaturyzacji.
• Rumowisko – materiał na dnie rzeki, taki jak piasek, żwir czy kamienie, przemieszczany przez wodę.

S

• Smolt – łosoś w wieku 2–5 lat spływający do morza. W tym okresie następują zmiany w organizmie ryby, które pozwalają jej żyć w słonej wodzie.
• Starorzecze – dawne zakole rzeki, które zostało odcięte od głównego nurtu i często tworzy spokojne zbiorniki wodne. Powstają one w wyniku procesów naturalnych lub działalności człowieka.
• Substrat (tarłowy) – materiał, z którego składa się dno na odcinku rzeki na którym ryby przystępują do tarła, 
• Szata godowa – ubarwienie jakie przyjmują ryby w okresie okołotrałowym.

T

• Tarlak – dorosła ryba gotowa do rozmnażania.
• Tarlisko – miejsce, w którym ryby składają ikrę i się rozmnażają.
• Tarło – okres i proces rozmnażania się ryb, podczas którego dochodzi do zapłodnienia ikry.
• Turbina – kluczowy element elektrowni wodnej, urządzenie, które zamienia energię płynącej wody na energię potrzebną do wytwarzania prądu.
   

Z

• Zarybianie – wpuszczanie ryb do rzek i jezior, aby uzupełnić ich liczebność i chronić zagrożone gatunki.